2024 Yılı KOBİ Performansı: Mikro İşletmeler Alarm Veriyor

2024 yılı, Türkiye’deki yaklaşık 1 milyon KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletme) için oldukça zorlu geçti. Ekonomik koşulların ağırlaştığı bu dönemde özellikle mikro işletmeler ciddi finansal sıkıntılarla karşı karşıya kaldı. Aşağıda, yıl boyunca KOBİ’lerin genel performansını özetleyen temel göstergeler yer alıyor:

1. Zarar Eden Firma Oranı %47’ye Ulaştı

KOBİ’lerin neredeyse yarısı 2024 yılında zarar etti. Zarar eden firmaların alt kırılımı ise şöyle:

Mikro İşletmeler: %51,36 (yarıdan fazlası zarar etti)
Küçük İşletmeler: %21,18
Orta Ölçekli İşletmeler: %22,32

➡ Mikro işletmeler, açık ara en fazla zarar eden grup oldu.

2. Firma Sayısındaki Değişim: Mikroda Azalış, Diğerlerinde Artış

Mikro İşletmeler: %1,59 azaldı
Küçük İşletmeler: %15,17 arttı
Orta Ölçekli İşletmeler: %19,61 arttı

➡ Mikro işletmelerin sayısında net bir azalma yaşanırken, küçük ve orta ölçekli işletmelerin sayısı arttı. Bu durum, mikro işletmelerin iflas ve kapanma oranlarının arttığını gösteriyor.

3. Toplam Aktiflerde Nominal Artış, Reel Küçülme

Mikro: %23,54 küçülme
Küçük: %29,20 küçülme
Orta: %29,62 küçülme

TÜİK enflasyon verileri dikkate alındığında, KOBİ’lerin toplam aktifleri reel olarak küçüldü.

4. Firma Başına Düşen Aktiflerde Reel Küçülme

Mikro: %25,53
Küçük: %12,18
Orta: %8,37

➡ Mikro işletmelerdeki reel büyüme algısı, firma sayısındaki azalmadan kaynaklı. Gerçekte bir genişleme değil, sayı azaldığı için oransal bir sapma söz konusu.

5. Net Kâr Değişimi (Cari Dönem)

Mikro: Kârdan zarara geçti
Küçük: %4,08 artış
Orta: %8,34 azalış

➡ Mikro işletmeler, yıl genelinde en zayıf performansı gösterdi.

6. Firma Başına Net Kâr Değişimi

Mikro: Cari olarak bile düşüş yaşandı
Küçük: %9,62 düşüş
Orta: %23,36 düşüş

➡ Kârlar, işletme başına ciddi oranda azaldı. Küçük ve orta işletmelerde de net kâr düşüşleri dikkat çekici boyutlara ulaştı.

7. Finansman Giderlerinin Faaliyet Kârına Oranı

Mikro: Faaliyet zararının 4,32 katı finansman gideri
Küçük: %58,90
Orta: %71,43

➡ Mikro işletmelerin finansman yükü altında adeta ezildiği bir yıl oldu.

🔍 Genel Değerlendirme: Zor Bir Yıl Geride Kaldı

2024, KOBİ’ler açısından finansal baskıların yoğunlaştığı, özellikle mikro işletmelerin büyük darbe aldığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. Özetle:

Mikro işletmeler, hem sayıca azaldı hem de kârlılıkta en sert düşüşü yaşadı.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler, firma sayısını artırsa da reel olarak küçüldü ve kârlılıkları düştü.
Finansman giderleri, tüm KOBİ gruplarında faaliyet kârlarını baskı altına aldı.

Bu göstergeler, 2025 yılına girerken KOBİ’lerin finansal dayanıklılığını artıracak yapısal çözümlere ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.

✍️ SMMM Sedat Taşcıoğlu