Defter-Beyan Sistemi Rehberi: Kimler Kullanır, Nasıl Kayıt Olunur?
Defter-Beyan Sistemi, serbest meslek erbabı ile basit usule ve işletme hesabı esasına tabi mükelleflerin defter kayıtlarını elektronik ortamda tutmasını ve beyannamelerini bu sistem üzerinden vermesini sağlayan, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sunulan ücretsiz bir uygulamadır. Sistemin adresi defterbeyan.gov.tr'dir ve dayanağı 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'dir.
Kimler kullanmak zorunda?
| Mükellef grubu | Durum |
|---|---|
| Serbest meslek erbabı (avukat, doktor, mali müşavir vb.) | Zorunlu |
| Basit usule tabi mükellefler (esnaf vb.) | Zorunlu |
| İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar | Zorunlu |
| Bilanço esasına göre defter tutanlar | Kapsam dışı (e-Defter'e tabi) |
Bilanço esasına tabi mükellefler Defter-Beyan Sistemi'ni değil, e-Defter uygulamasını kullanır.
Başvuru ve kayıt süreleri
- Faaliyetine devam edenler: Sistemi kullanmaya başlayacakları takvim yılından önceki ayın son gününe kadar başvuru yapar.
- İşe yeni başlayanlar: İşe başlama bildiriminin verildiği günü izleyen yedi iş günü içinde başvuru yapar.
Başvuru; mükellefin kendisi tarafından, aracılık yetkisi verilen meslek mensubu (mali müşavir) tarafından veya bağlı olunan meslek odası aracılığıyla yapılabilir.
Kayıt süreleri
Gelir ve giderlere ilişkin kayıtlar, genel olarak ait oldukları aya ait katma değer vergisi beyannamesinin verilmesi gereken son güne kadar sisteme işlenir. Basit usule tabi mükelleflerde alış-satış ve gelir-gider kayıtları üçer aylık dönemler hâlinde, ilgili dönemi izleyen ayın sonuna kadar kaydedilir. Yıllık kapanış kayıtları ise gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar tamamlanır.
Sistemin avantajları
- Ayrı bir defter tasdiki ve fiziki saklama yükü olmadan kayıtların elektronik ortamda tutulması.
- Beyannamelerin sistem üzerinden hazırlanıp gönderilebilmesi.
- Mali müşavir ile mükellef arasında ortak ve güncel bir kayıt ortamı.
Sık sorulan sorular
Defter-Beyan Sistemi ücretli mi?
Hayır, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ücretsiz sunulur.
Bilanço esasına tabiysem bu sistemi kullanır mıyım?
Hayır. Bilanço esasına tabi mükellefler e-Defter uygulamasını kullanır; Defter-Beyan Sistemi işletme hesabı, serbest meslek ve basit usul içindir.
Kaynaklar
- Defter-Beyan Sistemi resmî portalı: defterbeyan.gov.tr
- 486 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (Defter-Beyan Sistemi): gib.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu: mevzuat.gov.tr
Bu yazi yalnizca genel bilgilendirme amaclidir ve mali musavirlik hizmeti ya da resmi gorus yerine gecmez. Hadler, oranlar ve sureler yil icinde Cumhurbaskani Karari, teblig veya kanun degisikligiyle guncellenebilir; islem yapmadan once guncel mevzuati ve mali musavirinize danisin.